Histologie

Het histologisch onderzoek is het onderzoek, dat wordt uitgevoerd door weefselsnedes, de zg. coupes, door de lichtmicroscoop te beoordelen.

Het weefsel komt bij ons binnen in containers, gevuld met gebufferde, geneutraliseerde formaline. De dag van ontvangst (dag 1) worden representatieve delen uit het weefsel gesneden en in kleine, plastic cassettes gedaan. De stukjes in de cassettes worden met behulp van de magnetron ontwaterd en geheel doordrenkt met paraffine.

De magnetron heeft als voordeel, dat de diffusieprocessen sterk versneld kunnen worden. Nadat het weefsel geheel doordrenkt is met paraffine, worden de stukjes in metalen mallen gelegd en overgoten met paraffine, met als resultaat een blokje paraffine, waarin het stukje weefsel ligt ingebed (zie foto).

Dit blokje kan dan na koeling in het microtoom (zie foto) worden geplaatst en hiermee worden flinterdunne plakjes eraf gehaald, waarin dus ook het weefsel in volle doorsnede aanwezig is. Deze plakjes worden op preparaatglaasjes gebracht, gedeparaffineerd, en gekleurd met een routinekleuring (HE-kleuring). In de middag van dag 2 zijn de preparaten klaar voor microscopische beoordeling.

In dit proces kan op verschillende punten vertraging ontstaan. Soms is het ingezonden materiaal onvoldoende gefixeerd (zie verzendinstructies) en moet het  nagefixeerd worden. Het kan ook zijn, dat materiaal te hard is en eerst enige tijd in een ontkalkende, weefselverzachtende vloeistof geplaatst moet worden.

Na de HE worden in een aantal gevallen, na microscopische beoordeling, extra kleuringen uitgevoerd. Veel gebruikte kleuringen zijn:

• de toluidineblauw (tb., tolblauw)
• de PAS-kleuring (waarmee o.a. schimmels en gisten kunnen worden gekleurd)
• de Giemsa-kleuring (Leishmania)
• de van Gieson-kleuring (collageen)
• de Fite-kleuring (zuurvaste bacteriën)

Ook deze kleuringen (maken en beoordelen) vergen extra tijd.

Het voordeel van histologie boven cytologie is, dat de weefselstructuur te beoordelen is en de cellen in weefselverband liggen. Slechts een beperkt aantal afwijkingen is echt geschikt voor cytologische benadering (zie daar) en daarom is het te overwegen om, meer dan tot nu toe, gebruik te maken van het biopteren van processen m.b.v. naalden die stukjes weefsel en geen losse cellen oogsten (b.v.Tru Cut needle). Deze dunne weefselbiopten geven natuurlijk ook geen volledig overzicht over het proces, maar kunnen, doordat de cellen in weefselverband liggen, vaak van meer waarde dan cytologische preparaten zijn.